Tiroid ve Obezite

Tiroid Nedir?

Tiroid boynumuzun ön kısmında bulunan kelebek şeklindeki salgı bezidir. Tiroidin görevi T3 ve T4 olarak adlandırılan tiroid hormonlarının salgılanmasıdır. Bu hormonlar kana karışarak vücudun enerjiyi kullanmasını sıcak kalmasını ve hayati organların sağlıklı çalışmasını sağlar.

Tiroid hastalıkları genelde troid bezinin az veya fazla hormon salgılaması nedeniyle oluşur. Hormonun yetersiz salgılanmasına hipotiroidi, fazla salgılanmasına ise hipertiroidi denir. Hipotiroidi durumunda kişilerde yorgunluk, halsizlik, uyuklama, unutkanlık, depresyon, saç dökülmesi ve kilo alma veya verememe gibi belirtiler görülebilir. Hipertiroidi durumunda ise sinirlilik, uykusuzluk, gözlerde kızarma, sulanma ellerde titreme, aşırı iştah ve yemeye ragmen kilo alamama gibi belirtiler görülebilmektedir.

Tiroid hormonları vücudun metabolizma hızını belirler. Bazal Metabolik Hız (BMH) vücudun kullandığı oksijen ve yakmış olduğu kalori miktarına bağlıdır. Tiroid hormonlarının azalması vücudun metabolik hızının düşmesine ve buna bağlı olarak harcanan kalori miktarının düşmesine neden olur. Hipotiroidi durumunda hastalar kilo almaya başlarlar.

Tiroid ve Obezite

Obezite çağımızın hastalıklarından birisi haline gelmiştir. Obezite; tip2 diyabet, kalp ve damar hastalıkları, hipertansiyon, uyku apnesi, kanser gibi vücutta birçok hastalığa neden olabilir. Bununla birlikte obezite aynı zamanda tiroid ile ilgili hastalıklara da neden olabilir. Dolayısıyla obezite ile tiroid bir birbirlerinin hem nedeni hem de sonucu olabilir.

Bir başka deyişle hipotriodi obeziteye neden olabilirken, obezite de troid bezinin az çalışmasına ve kilo alımının daha da artmasına neden olabilir.

Vücudun hormon dengesi  ve işlevleri birbirleriyle ilişkili kompleks bir çalışma prensibine sahiptir. Sadece tiroid hormonlarını ele almak ve bu yönde değerlendirme yapmak doğru olmaz. Örneğin THS hormonu (tiroid sitimulan hormon) hipofizden salgılanır. Tiroid bezinin uyarılmasıyla tiroid hormonlarının salınmasını sağlar. THS in düşük olması sonucunda tiroid fonksiyonlarının artmasına ve tiroid hormonlarının fazla salgılanmasına neden olur. THS hormonun fazla olması ise tiroid bezinin az hormaon salgılamasına ve hipotiroidi ye sebep olur.

Aynı zamanda Leptin hormonu da obezite ile tiroid arasındaki ilişkide değerlendirilmesi gereken bir hormondur. Leptin yağ hücreleri tarafından salgılanan ve doyma hissini veren bir hormondur. Aşırı kilo veya obezite durumunda artan yağ oranı nedeniyle leptin salgılanması da artar. Ancak artan leptin seviyesi hipofiz bezinden salgılanan THS hormonu seviyesini arttırarak tiroid hormonu seviyesini düşürür. Bu durumda vücudun metabolizma hızı azalır kişi kilo almaya devam eder.

Tiroid tarafından salgılanan hormonun az olması durumunda karşılaşılan hipotiroidi hastalığı durumunda vücudun bazal metabolik hızı düşer ve kalori ihtiyacı azalır. Dolayısıyla kilo alımı başlar. Hastalığın tedavi edilmesi durumunda kilo alımı düzelerek hasta normal kilosuna dönebilir.

Özet olarak tiroid bezinin sağlıklı çalışmaması obeziteye veya tam tersi fazla kilo kaybına sebep olabilmektedir. Kilo verememe yada kilo alamama gibi durumlarda tiroid bezinin sağlıklı çalışıp çalışmadığının kontrolü için uzman bir hekime danışmak gerekebilir.