En Tehlikeli Beyazlardan: Şeker

En Tehlikeli Beyazlardan Şeker

Adına bayramımız bile var. Tatlı, şeker, çikolata kendimizi durduramadığımız oluyor. Bayramlarda şeker tüketimimiz artsa da genel olarak çayımıza koyduğumuz şekerden hazır gıdalardaki tatlandırıcılardan ve yemek sonrası yediğimiz tatlılardan gereğinden çok miktarda ilave şeker tüketiyoruz. Yapılan araştırmalara göre kalp sağlığı için günlük alınan ilave şekerin hiç bir faydası yok ve Amerikan kalp sağlığı birliğinin önerisine göre kadınların en fazla 25 gram (6 çay kaşığı) erkeklerin ise 36 gram (9 çay kaşığı) şekerden fazla tüketilmemesini tavsiye ediyor.

Nedir Bu Şeker?

Şeker doğal olarak bitkilerde bulunur. Tükettiğimiz birçok besinde doğal olarak zaten şeker bulunur. Belli bazı bitkilerin içinde bulunan şekerin çıkarılarak işlenmesiyle de rafine şeker üretilir. Dolayısıyla şekeri rafine (işlenmiş) ve doğal şeker olarak ayırmak doğru olacaktır.  Glikoz, früktoz, galaktoz, laktoz ve sakkaroz doğal olarak bitkilerde bulunan şekerlerdir. Beyaz şeker, esmer şeker, mısır şurubu ise rafine edilmiş şekerlerdir.

Şekerin besin değeri yoktur. Boş kalori olarak nitelendirilen şekerin 100 gramında 400 kalori bulunur. 100 gram şekerin 99.98 gramı karbonhidrattır.

Şeker Tüketimi ve Zararları

Şeker vücut için gerekli. Ancak doğal ya da rafine şekerin aşırı tüketiminin sağlığa zararları bilinen bir gerçek. 2008 yılında yapılan araştırmalara göre bir yılda insan ortalama 30 kg yakın ilave şeker tüketiyor. Buda günde 75 gr (20 çay kaşığı) 310 kaloriye eşit. Bu araştırmada meyve suları hesaba katılmamış. Aşırı şeker tüketimi obezite, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları, bazı kanser türleri, diş çürümesi ve karaciğer yağlanması gibi daha bir çok hastalığın altında yatan nedenlerden birisidir.

Tip2 Diyabet, İnsulin Direnci ve Obezite

İnsülin vücudumuzdaki en önemli hormonlardan birisi olup kan şekerinin düzenlenmesinde kullanılır. Kandaki şekerin hücre içine girip enerjine çevrilmesi için gereklidir. Yapılan araştırmalarda alınan fazla şeker insülin direncinin artmasına ve buda kan şekerinin artarak tip2 diyabet, obezite ve kalp hastalıkları gibi birçok hastalığın ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. (1)

Karaciğer Yağlanması

Alınan fazla şeker ve kalori vücut tarafından yağ olarak depolanır. Vücuttaki yağlanma karaciğer üzerinde fazla yağlanmaya ve ilgili karaciğer hastalıklarına neden olmaktadır. (2)

Kanser

Yapılan araştırmalara göre aşırı şeker tüketiminin özellikle pankreas kanseri riskini yüksek oranda arttırdığı belirlenmiştir. (3)

Ağız ve Diş Sağlığı Problemleri

Şeker direkt karbonhidrat ve boş kalori olduğu için ağız içinde bulunan bakteriler tarafından kolayca sindirilebilen bir besin kaynağıdır. Bakterilerin hızla çoğalmasına ve ağız ve diş sağlığının bozulmasına sebep olur.  

Peki ne kadar şeker tüketmek güvenlidir?

Bu sorunun cevabını vermek kolay değil. Çünkü bu durum kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişiler fazla şeker tüketimini yaşam tarzı ve metabolizma farkı dolayısıyla tolere edebilmekte bazıları ise hiç ilave şeker kullanmamaları gerekmektedir.

Amerikan Kalp Derneği’ne (AHA) göre (4), bir günde yemeniz gereken maksimum ilave şeker miktarı:

Erkekler: Günde 150 kalori (37.5 gram veya 9 çay kaşığı)

Kadınlar: Günde 100 kalori (25 gram veya 6 çay kaşığı)

Bununla birlikte, yapılan bir diğer araştırmada (5), insanların ilave şeker alımlarını günlük kalori alımlarının %10’undan daha azıyla sınırlamalarını tavsiye ediyor. Günde 2.000 kalori alan bir kişi için bu, 50 gram şekere karşılık gelmektedir.

Sonuç olarak sağlıklı ve aktif bir yaşam tarzına sahipseniz muhtemelen önerilen bu miktarlardaki şekeri size zarar vermeden yakacaksınız.

Yine de, sağlıklı beslenme tarzında ilave şekere gerek olmadığını altını çizmek gerekmektedir.